Selecteer een pagina

Elke keer als ik naar de wc ga dan heb ik een dilemma. Behalve dan als het een ouderwets toilet is. Dan is de keuze makkelijk, want dan hangt er zo’n touwtje. Maar tegenwoordig hebben bijna alle wc’s twee knoppen, een grote en een kleine. Het idee is dat je er water mee kunt besparen. Met één van die knoppen gebruik je namelijk maar een deel van het spoelwater in plaats van alles in 1 keer. En ik weet nóóit welke knop ik nou moet hebben.

 

Als ik het me weer probeer te herinneren dan probeer ik te redeneren welke knop het zou moeten zijn:

De grootste knop is voor de grootste hoeveelheid water!

Helaas werkt deze ook:

Hoe bespaar ik het meeste water? Een grote knop wordt eerder ingedrukt, dus die is dan voor de minste hoeveelheid water!

En welke is het nou? Geen idee. Ik dacht eerst dat het aan mij lag, maar ik ben er achter gekomen dat de fabrikanten ook in de war zijn. Ik ontdekte namelijk dat bij de ene wc de grote knop voor de grote hoeveelheid water is, terwijl het bij de andere andersom is.

Okee, waar wil ik heen met dit verhaal? Standaarden! Blijkbaar is er voor de knoppen op de wc geen standaard: de fabrikanten hebben niet met elkaar afgesproken welke knop wat moet doen.

Dat is toch standaard!

Een standaard is een afspraak die ervoor zorgt dat verschillende mensen iets kunnen maken dat toch met elkaar werkt. In Nederland zal elke stekker van elke fabrikant passen op elk stopcontact van elke andere fabrikant. Dat is superhandig, maar niet eens zo heel erg logisch.

Want waarom zouden fabrikanten eigenlijk met elkaar afspreken dat ze alles in dezelfde maat maken? Als een van die fabrikanten dat ding al jaren in een bepaalde maat maakt, waarom zou hij dan overstappen als de standaardmaat net wat kleiner is? Daarbij komt ook nog eens dat het voor een fabrikant soms juist voordelig is om zich niet aan een standaard te houden.

Ken je 'm nog? Echte kwaliteit

Je kunt bijvoorbeeld je eigen stekkertje nèt wat anders maken en daar een patent op vragen. Als je dat lukt, dan ben jij de enige die dat stekkertje mag maken en kan je er mooi extra geld mee verdienen. Zie bijvoorbeeld Apple, Nintendo, Microsoft, … . Het excuus van het bedrijf is dan vaak dat het de kwaliteit beter kan garanderen, omdat ze de productie zelf in handen hebben.

Maar afwijken van de standaard kan ook onbedoelde voordelen hebben. Zo roepen nog steeds een hoop mensen dat computers die geen Windows gebruiken (maar Linux of Apple) geen virussen kunnen krijgen. Het is niet waar dat er geen virussen voor die systemen bestaan of gemaakt kunnen worden. Maar als 90% van de computers nou eenmaal met Windows werkt, is het aantrekkelijker om virussen voor Windows te maken.

Meerdere standaarden

Het wordt nog interessanter wanneer er meerdere standaarden voor hetzelfde product bestaan. Niet alle landen of producenten werken met elkaar samen, dus niet iedereen zal elkaar spreken wanneer er een nieuwe standaard ontwikkeld wordt. Alle Nederlandse stekkers passen dan wel in alle Nederlandse stopcontacten, maar dat geldt niet voor Nederlandse stekkers in Amerikaanse stopcontacten.

Of zelfs Nederlandse apparaten in Amerikaanse stopcontacten via een verloopstekkertje, omdat uit Amerikaanse stopcontacten 120 Volt komt, terwijl uit Nederlandse stopcontacten 220 Volt komt. Gelukkig zijn de meeste adapters daar wel op berekend en kunnen ze die verschillende standaarden aan. In het stukje over Tesla kwam de oorlog tussen de gelijkspanning en wisselspanning voorbij, ook twee verschillende standaarden.

Een recenter voorbeeld van een strijd om standaarden is de introductie van de Blu-Ray. Het doel was om meer gegevens op een CD te krijgen, en Philips en Sony bedachten als oplossing de Blu-Ray. Toshiba en NEC vonden dat echter te duur kwamen met de HD-DVD. De wat? Precies ja, de HD-DVD is uiteindelijk opgegeven. Helaas voor de Blu-Ray heeft deze de DVD nooit helemaal vervangen en worden ze inmiddels allebei ingehaald door het streamen via internet.

Die standaard van jullie spoort niet

Dat zijn nog redelijk onschuldige voorbeelden: heb ik het juiste stekkertje of het juiste CDeetje wel? Het kan veel ingrijpender.
Toen de eerste treinsporen aangelegd werden, werd niet meteen met iedereen op de hele wereld een afspraak gemaakt over hoe breed dat spoor dan zou moeten zijn. Wat wil je ook, de eerste sporen werden gelegd rond 1350 (de stoomtreinen kwamen pas rond 1800. Maarja, toch zonde om al die bestaande sporen dan weg te gooien). En zoals we al eerder gezien hebben zijn uitvinders nou eenmaal ontzettend eigenwijs.

Met het uitbreiden van de spoornetwerken kom je op een punt dat twee standaarden elkaar ontmoeten. En dan kom je niet zo ver met een verloopstekkertje. Hoe los je dat dan op? Een trein met een te breed of te smal onderstel?

Gewoon de trein optillen!

Que?

(Lang filmpje, vooral de tweede helft een beetje doorspoelen)

Je tilt de trein (inclusief passagiers) op met een lift, haalt de brede wielen er onderuit en vervangt ze door smallere. Net zo makkelijk!

Nou maar hopen dat de verbinding tussen de wielen en de trein wel standaard is…