Stel, je hebt een boot. Met die boot ga je elke dag vissen. Op een dag gaat een van de planken kapot. Je vaart terug naar de haven en repareert de schade. De plank is doormidden, er moet een nieuwe in.

De volgende dag scheurt er een zeil. Gelukkig heb je een reserve bij je, het oude is zo versleten dat het gewoon weg moet. De week daarna breekt de ankerketting af en verlies je het anker. Je koopt een nieuwe bij de smid en hangt deze aan je boot.

Een paar jaar en vele reparaties later kijk je naar de boot. Je hebt nu elk onderdeel wel een keer vervangen en er zit geen oorspronkelijk stuk hout meer aan.

Is het dan eigenlijk nog dezelfde boot als die je ooit te water liet?

Dit is een filosofische paradox van de oude Grieken (wie anders) en gaat over de boot van Theseus.

Hoeveel kun je van iets vervangen voordat het een geheel nieuw voorwerp is?

Nieuwe kop

En hoeveel onderdelen van je lichaam kun je vervangen voordat je een nieuwe ziel of identiteit hebt?

Rare vraag? Er zijn mensen die nadenken over hoofdtransplantaties. Mocht je lichaam er mee ophouden, dan zet je je hoofd gewoon op een ander (donor)lichaam. Andere mensen denken weer na over de (juridische) implicaties ervan. Als jouw hoofd het lichaam van iemand anders krijgt, wie is er dan aansprakelijk voor de daden van deze nieuwe mens? De oorspronkelijke eigenaar van het lichaam? Of de oorspronkelijke eigenaar van het hoofd? Wie is deze nieuwe mens eigenlijk? De eigenaar van het hoofd? Of de eigenaar van het lichaam?

Wat zal het doen met de persoonlijkheid van deze nieuwe mens? Dat zullen we waarschijnlijk pas ontdekken als het een keer uitgevoerd wordt (mocht het zover komen).

Aan de andere kant is deze discussie misschien wel erg Westers.

Japans vervangen

In de buurt van Kyoto staat de tempel van Ise. Deze tempel wordt gezien als de oudste tempel van Japan en is waarschijnlijk rond de achtste eeuw gebouwd. Echt een oude tempel. Als je de tempel echter op het juiste (of misschien wel het verkeerde) moment bezoekt dan zal je echter iets raars opvallen.

De tempel is namelijk spiksplinternieuw.

Wat blijkt: De tempel wordt volgens traditie elke 20 jaar volledig opnieuw gebouwd. Niet door de oude af te breken en de nieuwe op dezelfde plek terug te plaatsen, maar gewoon direct er naast. Gedurende een bepaalde tijd bestaan er dus twee tempels, een in opbouw, de ander in afbraak. Toch wordt deze tempel nog steeds gezien als dezelfde tempel, de oudste van Japan. Niet de fysieke tempel, maar het idee van de tempel (waarvan de heropbouw onderdeel is) bepaalt wat de tempel is.

Misschien is dit wel een veel logischere manier om er naar te kijken. Tenslotte vernieuwt je lichaam, cel voor cel in de loop van de tijd bijna al zijn cellen. (Interessant genoeg niet die van het centrale zenuwstelsel)

En zo weet je misschien ook wel meteen een antwoord op het dilemma van de boot van Theseus: ben jij nog dezelfde persoon als 10 jaar geleden?

Wil je wekelijks een e-mail update van de Hoofdwerker?

Schrijf je in op de nieuwsbrief!

Nieuwsbrief wordt beheerd via MailChimp