Selecteer een pagina

Ik schreef een vorige keer dat er wat onenigheid is over of mensen nog wel in de wetenschap geloven.

Twee grote twijfelvoorbeelden zijn de vaccinaties en het klimaat. Het geloof dat vaccinaties slecht zijn (op wat voor manier dan ook) komt steeds weer terug, net als de twijfel over de invloed van de mens op het klimaat.

Terwijl er binnen de wetenschap vrij weinig twijfel over die twee dingen bestaat.

Twijfels

Twijfelaars en het backfire-effect

Er wordt een hoop gezegd over hoe we twijfelaars kunnen overtuigen hun kinderen te laten inenten, een kleinere auto te laten rijden en zonnepanelen op hun dak te laten leggen. Maar dat blijkt niet zo makkelijk te zijn.

Is het niet de kans op autisme, dan zijn het wel giftige ingrediënten van vaccins.

Is het geen linkse hobby, dan is het wel een Chinese samenzwering.

Een van de dingen die het moeilijk maakt om mensen te overtuigen is het backfire-effect.

Het backfire effect is een psychologisch effect dat tegen de verwachting in gaat.

In het kort:

  • Stap 1. Nodig een groep vaccinatietwijfelaars uit.
  • Stap 2. Geef de ene helft informatie die hun twijfels wegneemt (en controleer of dat ook gebeurd is). De andere helft krijgt geen informatie.
  • Stap 3. Vraag de hele groep een week later of ze hun kinderen zouden laten vaccineren.

Wat blijkt?

Van de mensen die die informatie niet kregen, zal een groter deel hun kinderen laten vaccineren dan de mensen die de informatie wel kregen.

Huh?

Als je iemand ervan overtuigt dat zijn twijfelargument niet klopt (er is geen verband tussen vaccinaties en autisme), dan is het waarschijnlijk dat hij daarna juist nog sterker tegen vaccinaties is.

Monsieur Pasteur houdt een oogje in het zeil

Hoe kan dat dan?

De mensen die overtuigd zijn dat hun argument tegen vaccinatie niet klopt, gaan op zoek naar andere redenen om tegen vaccinaties te zijn.

Het gaat niet om het waarom, maar om het waarom achter het waarom.

Niet:

“Vaccinaties veroorzaken autisme en daarom ben ik tegen vaccineren.”

Maar:

“Ik ben tegen vaccineren en vaccins veroorzaken autisme.”

Je bent bang voor vaccinaties: je laat iemand anders opzettelijk je kinderen pijn doen! Of misschien ben je zelf wel bang voor naalden.

Daarom ga je onbewust op zoek naar argumenten die je angst kunnen verklaren.

Op Facebook zie je een berichtje: vaccinaties veroorzaken autisme.

Ha, ik wist het wel! Levensgevaarlijk!

Iemand kan je vervolgens overtuigen dat er eigenlijk géén link bestaat tussen autisme en vaccinaties.

Maar intussen was je wel sterker overtuigd geraakt van het feit dat vaccinaties eng zijn.

Facebook: er zit GIF in vaccins!

JA! Denkt je brein. BINGO!

Serieus!?

Het heeft ook te maken met je serieus genomen voelen. Als iemand al jouw argumenten ontkracht, dan voelt dat als een commentaar op jezelf, omdat jij je met jouw waarden identificeert.

Vooral de lacherige toon waarop dit soort twijfels vaak besproken worden helpt daarom niet.

Haha, kijk eens wat die idioten nou weer verzonnen hebben. Haal de aluminium hoedjes maar weer uit de kast!

hoedjes uit de kast!

Ik denk dat het daarom ook iets van ‘de laatste tijd’ is. Met de komst van internet en social media is het wel heel makkelijk om argumenten te vinden die aansluiten bij jouw gevoel. Vooral met de manier waarop social media jouw bubbel in stand houden:

Oh, je bent geïnteresseerd in artikelen over vaccinatie? Hier heb je er nog twintig!

Als je iemand wilt overtuigen van een bepaalde stelling , dan moet je er eerst op een of andere manier achter zien te komen óf het diegene persoonlijk raakt. En dat zal niet zo makkelijk zijn, want niet iedereen wil toegeven dat hij/zij ergens bang voor is. Of wil het zelf weten.

Maar de meeste twijfelaars zitten naar mijn idee in die categorie. Voordat (of tijdens dat) je hen ervan probeert te overtuigen waarom hun ‘redenen’ niet kloppen, zou je eerst moeten ontdekken waarom ze twijfelen.

En ‘vaccinaties veroorzaken autisme’ is dan niet het echte waarom.

Het beste vaccin tegen twijfel? Luisteren.

 

Meer over het backfire-effect? Lees hier! of luister deel 1, deel 2 en deel 3