Deel 1 vind je hier.

In de wetenschap spelen meningen ook een rol. Mensen stellen namelijk vragen naar aanleiding van hun meningen.

Maar in goede wetenschap horen meningen geen onderdeel te zijn van de antwoorden die gevonden worden.

Wetenschap: van een vraag naar een model

Wetenschap gaat in een cirkeltje. Je stelt een vraag, krijgt een antwoord en stelt een nieuwe vraag naar aanleiding van dat antwoord.

Je eerste vraag was gebaseerd op jouw meningen, maar hoe verder je doorvraagt, hoe neutraler de vragen worden en hoe dichter je bij de feiten komt.

Hoe langer je doorvraagt, hoe vaker de theorie getest wordt. Daarmee wordt het waarschijnlijker dat de theorie dicht bij de waarheid komt.

Met al die antwoorden maak je een model, een verzameling theorieën die samen een verhaal vormen dat de werkelijkheid omschrijft.

‘De zon draait om de aarde’ was het model uit deel 1. De oerknal en de evolutie zijn ook modellen.

Evolutie

Iedereen kan zijn eigen model verzinnen en zo zijn eigen verhaal van de werkelijkheid schrijven.

Dat betekent niet dat elk model even waar is.

Het is namelijk nogal de vraag op welke theorieën het model gebaseerd is. Welke vragen en antwoorden zijn er gebruikt? Maar ook: hoe lang is er doorgevraagd?

Vraag het aan de wetenschap(per)

Kunnen we de wetenschap wel vertrouwen dan?

Ik denk dat de vraag zou moeten zijn: kun je het model vertrouwen?

Hieronder een paar vragen die je zou kunnen stellen aan een wetenschapper die jou probeert te overtuigen van zijn model.

Waar komen de theorieën vandaan?

Heeft de wetenschapper ze zelf onderzocht, of van iemand anders overgenomen?

Hoe vaak is de theorie al getest?

Oftewel: hoe vaak zijn de vragen door het cirkeltje gegaan?

Als ik een plank over een ravijn heen leg, loop jij er dan meteen overheen? Of zullen we hem eerst eens even uitgebreid testen?

Een theorie die al heel lang bestaat is ook niet per definitie waar, maar hij is waarschijnlijk wel al vaker getest.

Hebben er ook andere wetenschappers naar gekeken?

Wat vonden die ervan?

Wat wil de wetenschapper bereiken of bewijzen met het model?

Geloof jij de tandarts uit de Prodent reclame?

En gebruik ook je gezonde verstand

Klinkt het te mooi om waar te zijn? Is het precies wat je wilt horen?

Zeker weten?

Elk van deze vragen op zich is niet genoeg om een model te bevestigen of diskwalificeren.

Maar bij elkaar genomen geeft het wel een goed idee.

Misschien is de eerste vraag die je een wetenschapper moet stellen wel:

‘Weet je dat zeker?’

Het antwoord zal je een hoop vertellen.

En nee: de zon draait niet om de aarde.

Zeker weten!

De aarde draait om de zon

Wil je wekelijks een e-mail update van de Hoofdwerker?

Schrijf je in op de nieuwsbrief!

Nieuwsbrief wordt beheerd via MailChimp