Vervolg op Een patent is ook een uitvinding.

Een patent of octrooi is een officiële registratie van een idee, een uitvinding. Maar wat is nou het voordeel van het laten registreren van je uitvinding? Als eerste is het officieel jouw idee wanneer het patent toegewezen is. Dat is leuk. Maar het betekent ook dat jij de komende tijd de enige bent die er commercieel gebruik van mag maken. Hoe lang dat precies duurt ligt aan het patent en de regio, maar vaak kan je dat verlengen tot maximaal twintig jaar. Een monopolie van twintig jaar dus, met als voorwaarde dat jij jouw uitvinding in detail openbaar maakt. (En een bom duiten neerlegt natuurlijk.) Alle geregistreerde octrooien zijn voor iedereen in te zien, je kunt ze zoeken op bijvoorbeeld Espacenet of Google Patents.

Een voorbeeld van een patent waar we in dit huishuiden dagelijks mee te maken heb is dat van G.K. Christiansen. In 1958 heeft deze meneer zijn idee voor het legoblokje ingediend bij het octrooibureau. Toen hij het patent toegewezen kreeg (in 1961, dat duurt een tijdje) had hij tot 1978 de tijd om als enige de blokjes te maken en verkopen. Iedereen die in die tijd een zelfde soort blokje maakte kon waarschijnlijk een brief verwachten van Christiansen. Nou ja, van zijn advocaten dan. In die brief werden ze gewaarschuwd onmiddellijk op de houden met die onzin. Zo niet, dan zouden ze een paar dagen samen in de rechtbank doorbrengen.

Lego

Soms wil je geen patent

En daar zit ook het nadeel van een patent. Een patent hebben heeft alleen zin als je het ook kunt verdedigen. Als je het geld niet hebt om tegen iedereen een rechtszaak aan te spannen, heb je eigenlijk alleen maar al je geheimen prijsgegeven. Want de omschrijving van je octrooi moet echt behoorlijk gedetailleerd zijn. Voor individuele uitvinders is het daarom vaak vooral zinnig om een patent te hebben wanneer je het meteen kunt verkopen of een licentie kunt verlenen aan een groot bedrijf. Dan heb je er geen omkijken meer naar.

Er zijn ook andere redenen om géén patent te nemen. Een patent op een proces kan bijvoorbeeld moeilijk te controleren zijn. Bewijs maar eens dat Unox in de fabriek vijf keer linksom en twee keer rechtsom in de soep roert, precies zoals jij hebt beschreven in jouw patent! Verder is je uitvinding dus aan tijd gebonden: na afloop van de monopolieperiode ligt jouw idee op straat. Wanneer je patent verlopen is dan heeft iedereen een gratis en erg nauwkeurige omschrijving van jouw uitvinding.

Terug naar Lego

Maar hoe heeft Lego het dan voor elkaar gekregen? Ná de patentperiode waren ze nog steeds grotendeels de enige die die blokjes maakten. Aangevraagd in 1958, dus in 1978 toch zeker verlopen? Voor zover ik het begrijp heeft Lego sinds het verlopen van het patent overal geprobeerd het blokje tot een merk te maken. Een handelsmerk (trademark) heeft namelijk geen houdbaarheidsdatum, en een heel herkenbare vorm van een product is soms tot handelsmerk te maken. Dat is niet gelukt, maar zo lang dat proces liep durfden er maar weinig speelgoedmakers het aan om een gokje te wagen. Intussen schrijft Lego wel nog patenten wanneer ze een nieuwe vorm blokje hebben bedacht.

Echt wel een nieuw blokje

Toch maar een bedrijfsgeheim?

Bedrijven kiezen er dus er in sommige gevallen voor om géén octrooi aan te vragen, maar het idee bedrijfsgeheim te houden. Coca Cola wil bijvoorbeeld over twintig jaar nog steeds de enige zijn die dat recept kan maken! Een andere strategie is het juist openbaar te maken in een wetenschappelijk artikel of een patent in een kleine regio of voor korte duur (goedkoper dus). Zo kan in elk geval niemand anders er een patent op aanvragen. Dat is ‘defensief’ patenteren: je wilt het op dit moment niet gebruiken, maar wie weet heb je er in de toekomst nog wat aan.

En je boort het graag de concurrent door de neus natuurlijk.

Lees verder over patenten

Patenten deel 1: Een patent is ook een uitvinding.

Patenten deel 3: Claims en Prior Art.

Wil je wekelijks een e-mail update van de Hoofdwerker?

Schrijf je in op de nieuwsbrief!

Nieuwsbrief wordt beheerd via MailChimp