Het doctorsspreekuur ontving onlangs de volgende vraag:

“Is de aantrekkingskracht van een papieren zakdoekje op water sterker dan de zwaartekracht? Hoe werkt dat dan?”

Helaas wil wordpress de video met deze vraag niet plaatsen.

De aantrekkingskracht van water

Net als een klein kind in bad wil water heel graag alles helemaal natmaken.

Dat kun je al zien in je theeglas. Als je goed kijkt naar de rand waar de thee het glas raakt, dan zie je dat het een klein beetje omhoog krult.

thee

Dat komt omdat het water het glas zó graag nat wil maken, dat het een klein beetje omhoog kan kruipen. Het water trekt zich als het ware aan het glas omhoog, tegen de zwaartekracht in.

Die krulling omhoog gaat maar over een heel klein stukje, in het midden van het glas is het oppervlak van de thee gewoon plat.

Maar als je je theeglas smaller en smaller zou maken, dan komen die krullingen steeds dichter bij elkaar. Het verschil tussen de kracht omhoog (de krulling) en de kracht omlaag (de zwaartekracht) wordt dan steeds kleiner.

het water (de thee) krult omhoog aan de randen van het theeglas

In het theeglas links is de zwaartekracht (rode pijl) veel groter dan de kracht omhoog (groene pijl). Het glas rechts is smaller, waardoor de zwaardekracht minder invloed heeft: er zit minder thee in.

Omdat de invloed van de zwaartekracht kleiner wordt, heeft de kracht omhoog meer invloed op de thee. Dit kan je laten zien met een serie ‘capillairen’ (glazen buisjes) die steeds dunner worden. Je zult dan zien dat het water steeds hoger komt. Dit heet de capillaire werking.

Serie capillairen

Een papieren zakdoekje

Een doekje bestaat uit allemaal hele kleine vezeltjes. Die vezeltjes en de ruimtes tussen de vezeltjes werken allemaal als hele kleine capillairtjes. Het water maakt de vezels zo graag nat en doet dat met zulke kleine hoeveelheden water, dat het de zwaartekracht kan overwinnen. Een zakdoekje werkt dus ontzettend Kaizen.

close-up van gescheurd papier. De vezels zijn goed zichtbaar.

De natuur maakt daar ook graag gebruik van! Hieronder een microscoopfoto van een stukje hout:

wood fibres

Zoals je ziet bestaat het hout van deze spar uit allemaal kleine buisjes. Dat zorgt ervoor dat de boom het water helemaal tot boven in de kruin kan zuigen.

Als je bedenkt dat sommige bomen hoger dan 100 meter kunnen worden, dan werkt het blijkbaar erg goed!

Wil je wekelijks een e-mail update van de Hoofdwerker?

Schrijf je in op de nieuwsbrief!

Nieuwsbrief wordt beheerd via MailChimp